Ba ngành “khát” nhân lực nhưng hiếm người học

62
Ba ngành Kinh doanh xuất bản phẩm, Khoa học thư viện và Quản lý văn hóa là ba ngành thuộc lĩnh vực văn hóa thông tin. Đây là những ngành tiềm năng của xã hội và nhu cầu nhân lực đang rất cần, tuy nhiên số lượng người học lại chẳng thấm vào đâu.

Nhầm tưởng về tên gọi

Từ trước đến nay mọi người thường đơn thuần nghĩ: học ngành Kinh doanh xuất bản phẩm chỉ là để “bán sách”, học ngành Khoa học thư viện là để “giữ sách” hay “cho mượn sách”, học ngành Quản lý văn hóa chỉ làm việc về mặt giấy tờ, văn bản sẽ nhàm chán. Riêng ngành Khoa học thư viện, một phần còn do rất nhiều năm trước đây, những người không có chuyên môn cũng được bố trí làm công tác thư viện, ai cũng có thể làm được công việc này nên ít nhiều làm giảm giá trị của ngành.

Giảng viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP.HCM tư vấn về ngành nghề cho học sinh

Lý giải cho vấn đề trên các giới chuyên môn cho rằng, do chính tên gọi của các ngành làm cho người ta không hiểu, hoặc hiểu nhầm, hiểu chưa đầy đủ về các ngành này.

Do vậy, hiện nay, các trường đào tạo về ba ngành này đều có chung một thực trạng đó là số lượng người học mỗi năm mỗi giảm xuống. Mặc dù đây được xem là những ngành học quan trọng, rất nhiều tiềm năng, nhất là trong thời kỳ hội nhập sâu rộng về mọi mặt như hiện nay.

“Gỡ rối tên gọi” cho ngành

Theo Thạc sĩ Lâm Ngọc Uyển Trân – Trưởng khoa Văn hóa – Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP.HCM cho biết: “Nhiều em học sinh khi nghe tên gọi của các ngành như Khoa học thư viện hay Quản lý văn hóa thường mơ hồ không biết học xong làm gì, hoặc chỉ hiểu đơn giản là học thư viện sẽ cho mượn hay giữ sách. Tuy nhiên, với mỗi ngành, chúng tôi không chỉ đào tạo kiến thức căn bản về ngành mà còn đào tạo cả những kỹ năng liên quan đến ngành. Ví dụ như học Khoa học thư viện, các em còn được học về việc tổ chức sự kiện, PR hay làm truyền thông cho sách”.

Sinh viên ngành Kinh doanh xuất bản phẩm (Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP.HCM) thuyết trình trong một môn học

Thực tế, với ngành Kinh doanh xuất bản phẩm, sinh viên sẽ được đào tạo để nắm vững kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, nhất là về: nghiên cứu nhu cầu thị trường xuất bản phẩm, lập kế hoạch kinh doanh; kỹ năng bán hàng, quản lý và chăm sóc khách hàng; quản trị bán hàng; marketing, truyền thông trong kinh doanh xuất bản phẩm; thương mại điện tử; thương mại quốc tế; xây dựng thương hiệu; lập dự án kinh doanh khởi nghiệp… Sau khi tốt nghiệp, các bạn có khả năng tổ chức, quản lý hoạt động kinh doanh xuất bản phẩm tại các nhà sách, nhà xuất bản, các cơ quan nhà nước, các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực xuất bản phát hành… Đây cũng là ngành nhu cầu nhân lực đang rất cao và khiến các công ty tuyển dụng đau đầu vì không tìm được người có trình độ chuyên môn do ít người học.

Theo TS Quách Thu Nguyệt – Phó giám đốc Công ty TNHH MTV Đường Sách TP. Hồ Chí Minh: “Hiện nay, ở Việt Nam có 63 nhà xuất bản, khoảng hơn 100 công ty sách tư nhân và hàng nghìn đơn vị hoạt động kinh doanh xuất bản phẩm. Vì vậy, nhu cầu nguồn nhân lực đáp ứng xu thế phát triển của ngành Kinh doanh xuất bản phẩm là rất cao”.

Nhu cầu nhân lực của ngành Kinh doanh xuất bản phẩm rất cao

TS Quách Thu Nguyệt còn cho rằng: Kinh doanh xuất bản phẩm là một ngành tiềm năng bởi đây là một ngành của tương lai, của nền kinh tế tri thức, của sự phát triển dân trí… Đây là một ngành học khá sang trọng bởi vì khi được đào tạo trong lĩnh vực này chúng ta được tiếp cận với nền tri thức, tiếp cận với mỏ đất vàng của tri thức. So với các ngành tuyển dụng khác mang tính thời thượng thì ngành kinh doanh xuất bản phẩm vẫn là ngành có tương lai bởi vì tri thức luôn phát triển và sách luôn là một nhu cầu thiết thân với mọi người. Những người học chuyên ngành Kinh doanh xuất bản phẩm chính là đang sống trong mảnh đất vàng với những cơ hội nghề nghiệp rất cao”.

Đối với ngành Khoa học thư viện, đây không phải là ngành học chỉ đào tạo người “giữ sách” hay “cho mượn sách”. Đây cũng là một ngành học gắn liền với tri thức nhân loại. Hiện nay có rất nhiều thư viện, trung tâm lớn cần người có chuyên môn để quản lý như Trung tâm học liệu Cần thơ thuộc Trường Đại học Cần Thơ có tổng kinh phí đầu tư gần 10 triệu đôla, thư viện Trường Đại học Tôn Đức Thắng ở TP. Hồ Chí Minh được đầu tư 129 tỉ đồng – đây được xem là thư viện trường học hiện đại nhất Việt Nam ở thời điểm hiện nay và là thư viện đạt tiêu chuẩn quốc tế. Vì thế, nếu không được đào tạo bài bản, chắc chắn không thể đáp ứng được về mặt chuyên môn, kỹ thuật mà ngành Khoa học thư viện yêu cầu. Sinh viên theo học ngành này còn có thể làm việc tại các thư viện, trung tâm thông tin, trung tâm học liệu; làm chuyên viên xử lý và cung ứng thông tin tại các cơ quan thuộc mọi lĩnh vực như nhà xuất bản, báo, đài, doanh nghiệp, cơ quan giáo dục, cơ quan hành chính, bộ phận tư vấn thông tin, marketing…

Sinh viên ngành Khoa học thư viện còn có thể làm MC cho các sự kiện, ngày hội sách

Trong khi đó ngành Quản lý văn hóa thì cực kỳ đa dạng về đầu ra. Sinh viên học ngành này, được trang bị những kiến thức cơ sở về văn hóa nghệ thuật, đồng thời còn được học về cách biên tập, dàn dựng chương trình nghệ thuật, tổ chức sự kiện, PR, marketing, truyền thông đại chúng, cách viết kịch bản sân khấu, diễn xuất, dàn dựng tiểu phẩm, thanh nhạc/ nhạc cụ,… Chính vì vậy, người học ngành này ngoài công tác tại các sở văn hóa, trung tâm văn hóa, nhà văn hóa, phòng văn hóa, cung văn hóa, nhà thiếu nhi còn có thể làm việc tại các cơ quan truyền thông (báo, đài truyền hình, đài phát thanh,…), các đơn vị tổ chức biểu diễn, các công ty tổ chức sự kiện, truyền thông…

Hiện nay, những trường có đào tạo ba ngành trên các bạn có thể tham khảo là: Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh (có đào tạo cả ba ngành), ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM (ngành Thông tin – Thư viện, Đại học Văn hóa (có đào tạo cả ba ngành), Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội (ngành Quản lý văn hóa).