Buổi sáng hôm ấy, tôi phải vào Bệnh viện Mắt Sài Gòn khám bệnh. Mới tám giờ sáng mà số thứ tự của tôi đã là 70, có vào bệnh viện mới thấy người đau ốm sao mà đông đến vậy, dầu nơi đây chỉ dành riêng cho chuyên khoa Mắt mà thôi. Tôi lại hàng ghế đợi ngồi, lơ đãng nhìn ra cửa sổ. Được cái là không gian bên ngoài bệnh viện xanh mát màu lá me, làm dịu hẳn đôi mắt nhược thị và bị bác sĩ phê là hơi lệch trục của tôi. Bệnh gì mà chán thiệt! – Đang miên man nghĩ ngợi, thình lình chân tôi đau điếng! Một gót giày nhọn đi ngang qua đã nghiến lên chân tôi, may mà tôi mang dép da trùm cả bàn chân, nếu không hẳn là đã bầm tím, trầy xước. Người đạp vào chân tôi là một cô gái trẻ, bộ dạng cô trông thật tội nghiệp, cuống quýt xin lỗi. Tôi ráng nhịn đau, mỉm cười đau khổ nói: “Không sao đâu, em đi đi”.

Cô gái áy náy khom người bước qua mặt tôi, tay dắt thêm một người nữa…

Lạ quá, tôi có cảm giác như mình đã từng gặp hai người này ở đâu đó, trong ký ức. Cố gắng nhớ, mà vẫn mờ mờ ảo ảo. Mình còn trẻ mà sao hay quên thế nhỉ, đầu óc như thế này thì sao hành nghề kế toán được!

Tôi định thần nhìn kỹ dáng dấp của hai người, chắc phải là hai má con. Trông họ thật là quen. Đúng là cái dáng đi khiến người ta có cảm giác là đôi chân người bước rất lỏng lẻo, bởi những bước chân không đều. Dù người phụ nữ đứng tuổi ấy có mặc áo dài với quần ống rộng che hết đôi chân thì khi đi, ai cũng thấy là bước cao bước thấp. Còn cô gái trẻ và xinh kia, có cái nốt ruồi Ấn Độ giống ai vậy kìa… Trời ơi, nhớ ra rồi, chẳng lẽ lại là…

Tôi vội vàng chạy tới trước mặt cô gái, hỏi bằng giọng quả quyết:

– Em gái ơi, em là người miền Trung phải không?

– Dạ, em ở Phú Yên.

– Mẹ em là cô giáo?

– Dạ! Đã về hưu rồi, nhưng… sao chị biết?

– Em là bé Mèo?

Cô gái ngơ ngác gật đầu còn tôi thì luống cuống, sửng sốt, ngỡ ngàng rồi bối rối xúc động. Tôi quay sang người đàn bà đứng tuổi, giọng mềm đi:

– Cô ơi, mắt cô bị sao thế?

Người đàn bà ấy vẫn đứng yên không trả lời. Tôi cố gắng nằn nì:

– Cô ơi, em là Nhàn lớp trưởng, học trò cũ của cô nè…

Có tiếng loa phóng thanh gọi một con số nào đó. Cô gái nói với tôi:

– Dạ, mẹ em nặng tai rồi, hai mắt đau đang điều trị nên không thấy gì đâu chị. Tới lượt rồi, để em đưa mẹ vô nha.

Rồi cô gái gật đầu chào tôi, đưa mẹ vào phòng khám bệnh…

***

Như một video clip quay chậm, những hình ảnh cũ lần lượt hiện ra. Đó là năm tôi học lớp 4, chủ nhiệm lớp là cô Lan. Cô đến làng tôi, một vùng xa ở Phú Yên để dạy học cùng với người mẹ già và cái thai lấp ló sau vạt áo. Không ai nghe cô nhắc tới người chồng. Hồi ấy chưa có thuật ngữ bà mẹ đơn thân như bây giờ, mọi người cứ tò mò đoán già đoán non… Nhưng người mẹ đã như một cánh chim giang ra để bảo vệ cho cô. Tất cả những lời đồn đoán, xiên xỏ đều nằm lại bên ngoài căn nhà nhỏ của hai mẹ con, và sau này là ba người. Cô sanh con, được mẹ chăm sóc, vỗ về, nuôi nấng đến khi cứng cáp, mẹ tròn con vuông. Nhưng khi đứa bé lẫm chẫm biết đi thì chỉ một cơn cảm nhẹ, mẹ cô qua đời. Giống như một bà tiên đã về trời sau khi làm xong việc, người mẹ để lại cô giáo Lan và đứa con xinh xắn giờ đây phải tập đương đầu với sóng gió và hà khắc của cuộc đời.

Người ta vẫn nói sau lưng cô: “Làm cô giáo thì bảnh thiệt nhưng mà cái tướng đi khấp khểnh như vậy chắc là… chồng chê, bỏ luôn rồi! Còn con mắt gì mà cứ nháy nháy như vậy, xấu quá trời” – Nhiều người còn không gọi là cô Lan mà gọi là “cô Nháy”.

Nhưng cô giáo Lan rất can đảm. Lúc em bé còn nhỏ thì cô thuê người chăm nom để có thời giờ đi dạy nhưng khi bé Mèo đã biết đi, biết nói líu lo thì bữa nào đi dạy cô cũng dẫn em theo. Cô dạy ở điểm trường tiểu học trong làng, không xa nhà nên cũng tiện đi lại. Em Mèo trắng trẻo, lí lắc dễ thương nên tôi thấy mến, yêu lắm. Những lúc ra chơi tôi thường lại nói chuyện, chơi với Mèo. Được mấy hôm thì cô bé cứ lẽo đẽo theo tôi gọi: Chị ơi! Chị ơi!

Nhà tôi ở sát cạnh trường nên mỗi khi em cần uống nước, rửa mặt rửa tay, hay đi vệ sinh, tôi đều đưa em về nhà, bởi hồi ấy trường tiểu học làm gì có công trình phụ đàng hoàng như bây giờ. Riết rồi quen, mỗi lần Mèo muốn mua bánh kẹo hay cần gì thì chạy lại chỗ tôi chứ không đòi mẹ nữa. Khi đã thân thiết tới mức đó thì buổi tối tôi thường tới nhà cô chơi với em Mèo. Nhà cô cách nhà tôi chừng bảy, tám trăm mét, ăn cơm chiều xong là tôi tới nhà cô liền, chơi tới chừng nào em Mèo buồn ngủ thì chạy ù về. Nói chơi không cũng oan, tôi tới đó để cô kèm học luôn. Tối nào mang vở gì là do cô dặn, cô bảo có những bài học tôi còn lù mù, để cô giảng lại cho rõ.

Tôi thấy hãnh diện ghê gớm và còn tham lam nghĩ, cô sẽ yêu thương mình hơn nếu mình giúp cô chăm sóc bé Mèo thật cẩn thận. Thế là tôi dành rất nhiều thời gian cho bé Mèo, mà trong bụng thì cứ mơ ước một ngày nào đó sẽ được đứng thứ 1 trong lớp. Thực ra là cũng tại chị Hai tôi lúc nào cũng càm ràm: “Mày học làm sao mà chẳng bao giờ leo lên tới hạng nhứt vậy?”.

***

Hôm ấy đến trường, bé Mèo chưa đi tìm chị thì tôi đã tìm em, bởi muốn tỏ ra chu đáo với em để được cô thương mà! Tôi dẫn Mèo về nhà, lấy cây sào ra gắn thêm cái móc bày cho em khều ổi, khi nghe trống gõ tùng tùng tôi vẫn tỉnh bơ ăn ổi với em, bụng nghĩ: “Có Mèo là thần hộ mệnh, cô làm sao la được!” – Ăn xong, khều thêm một mớ ổi nữa bỏ vô túi rồi mới thủng thẳng dẫn em lên trường. Để bé Mèo chơi một mình trước cửa phòng học, tôi ung dung đi vào lớp như không có chuyện gì. Mới bước tới bàn, chưa kịp ngồi thì cô gọi lên làm Toán. Tôi đường hoàng bước lên bảng, mặt tỉnh khô, nghĩ đằng nào cô cũng ra cho mình bài toán dễ. Nghe cô đọc xong đề thì tôi hoa mắt: Cha mẹ ơi, một bài toán sao mà khó! Tôi ỳ ra như một con cừu đần độn, đứng mãi cũng không ghi ra được lời giải. Cô hỏi:

– Làm không được hả Nhàn?

– Dạ, em không làm được.

– Lại đây! – Cô mà nói “lại đây” có nghĩa là lại lấy vở và vác con một về chỗ.

Tâm trạng của tôi lúc ấy thật là sôi sục, bất mãn và ấm ức. Tức không chịu nổi! Mình chăm em Mèo như vậy mà cô không “biết ơn” sao? Cứ tưởng là cô sẽ cưng, sẽ bênh vực hả? Mơ đi! Vẫn bị ăn gậy đây nè, mà sao cô mạnh tay như vậy chớ! Bài ấy dù có là toán “sao” cũng đâu làm khó học trò giỏi như tôi được. Chỉ tại bữa trước tôi dẫn em Mèo đi mua kẹo, tới khi vô lớp thì cô đã giảng xong phần lý thuyết của dạng toán ấy rồi.

Sau sự kiện “ăn gậy”, liền mấy hôm sau tôi không tới chơi với em Mèo nữa, nếu giáp mặt cô thì tôi thực hiện phương pháp “gặp nhau làm ngơ”.

Ba mẹ tôi có phần ngạc nhiên khi thấy tôi không nhắc đến cô và bé Mèo nữa. Chị Hai nghĩ tôi phạm tội tày đình gì ở trường rồi nên xấu hổ không dám đến nhà cô. Tôi không giải thích gì hết, mặt cứ lầm lầm.

Một buổi chiều sau đó cô đến thăm nhà. Mẹ gọi tôi lên chào cô, nhưng tôi cứ nằm ỳ dưới nhà. Cô nói với mẹ chuyện tôi cố tình đi chơi với em Mèo mà lơ là việc học. Cô còn cứng rắn nói vọng xuống nhà dưới: “Chơi với em Mèo, cô rất cảm ơn nhưng không được phép làm ảnh hưởng đến chuyện học”. Sau khi xong chuyện, cô để lại trên bàn gói bơ to làm quà cho ba mẹ, rồi nói to: “Đừng hờn nữa, mau qua nhà cô ăn bơ với em Mèo, em đang đợi á!”.

Tôi bật cái tivi trắng đen lên coi chớ không vâng dạ. Cô về rồi, mẹ xuống nhà dưới cốc đầu tôi: “Trắng mắt trắng mũi ra chưa? Học hành kiểu gì mà để cô la vậy?”.

Tôi không trả lời vì còn giận, giận nhiều lắm. Tôi giữ em Mèo còn kỹ hơn em tôi ở nhà, cô không cho thêm điểm thì thôi chớ, nỡ nào lại lựa đúng cái bài mình không học để kiểm tra. Có bao nhiêu đứa bụm miệng cười hả hê nhìn tôi đứng như trời trồng trước bảng! Cô làm tôi bẽ mặt, cô đâu có biết từ lâu tôi vẫn vênh mặt khoe với mấy đứa trong lớp rằng: “Cô thương tao lắm!” – Hóa ra cô chẳng như mình nghĩ! Chán!

Nằm nghĩ ngợi một lát, tôi ngủ quên hồi nào không hay. Mẹ vô lay: “Dậy đi, cô Lan đem bơ trộn đường tới cho mày nè, đừng làm dày làm mỏng nữa…”.

Tôi là đứa con gái bướng bỉnh, nhiều khi ngang ngạnh như cua! Mẹ dặn tìm việc gì ở yên một chỗ cho an toàn, nhưng tôi cứ thay đổi chỗ làm xoành xoạch. Tìm không ra công việc đúng chuyên ngành mình đã học, làm sao mà say mê sống chết với nghề được. Đành làm nghề kế toán, và cứ chạy đi chạy về giữa quê mình và đất khách Sài Gòn. Kể ra thì “đất khách” bây giờ cũng thành đất quen rồi, luôn giữ chân tôi nhiều hơn, họa hoằn lắm tôi mới về thăm quê. Và lần nào cũng vậy, trước khi rẽ từ đường quốc lộ vào xóm, tôi đều có thói quen ngó tìm cây bơ to trước cửa nhà cô Lan. Vẫn ngôi nhà cấp bốn cũ kỹ, mái ngói đã cong oằn nhưng cửa luôn khóa im ỉm. Mẹ bảo cô đã về hưu, theo con gái vô thành phố sống.

Tôi đang sống ở Sài Gòn, nên dự định khi nào có dịp gặp cô, tôi sẽ nói thật nhiều những điều mình ấp ủ. Rằng tấm lòng của cô thật trong sáng, dù chung quanh cô thời ấy là biết bao khó khăn, nghịch cảnh bủa vây.

Giờ đây, bất ngờ gặp cô trong bệnh viện… tôi hầu như quên mất mình đang đi chữa bệnh mắt, chỉ thấy bồn chồn lo lắng cho cô. Mắt cô bị đau từ khi nào vậy? Tôi sẽ ngồi đây, chờ đến khi cô trở ra, đến nắm tay em Mèo và theo cô về nhà như đứa trò nhỏ ngày xưa luôn vòi vĩnh cô giáo…

Bích Nhàn